Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới.
Trong những năm gần đây, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tri thức đã được xác định là những động lực trọng tâm cho tăng trưởng dài hạn của đất nước. Nhiều chính sách và chương trình quốc gia đang được triển khai nhằm thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển doanh nghiệp công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của Việt Nam.
Đây không chỉ là một giai đoạn tăng trưởng kinh tế.
Đây là cơ hội để Việt Nam hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghệ mới, những doanh nghiệp có khả năng tạo ra giá trị lớn cho thị trường trong nước và quốc tế.
Nếu giai đoạn trước chứng kiến sự phát triển mạnh của bất động sản, chứng khoán và các ngành công nghiệp truyền thống, thì thập kỷ tới có thể sẽ là thời kỳ của AI, bán dẫn, fintech, climate tech, biotech, deep tech và những startup đổi mới sáng tạo mang dấu ấn Việt Nam.
Điều này cũng đặt ra một câu hỏi mới:
Làm thế nào để nhà đầu tư cá nhân Việt Nam có thể tham gia vào làn sóng tăng trưởng này ngay từ những giai đoạn đầu?
Một lớp tài sản mới đang hình thành
Trong nhiều năm qua, các kênh đầu tư quen thuộc của người Việt chủ yếu xoay quanh:
- Bất động sản
- Vàng
- Chứng khoán
- Trái phiếu
- Tài sản số
Đây đều là những lớp tài sản đã chứng minh được vai trò quan trọng trong việc tích lũy và gia tăng giá trị tài sản.
Tuy nhiên, tại các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển như Mỹ, Singapore hay Israel, còn tồn tại một lớp tài sản khác đã góp phần tạo ra hàng nghìn triệu phú và tỷ phú:
Early-Stage Startup Investing – đầu tư vào các doanh nghiệp công nghệ và đổi mới sáng tạo từ giai đoạn đầu.
Trong hơn hai thập kỷ qua, các nền tảng như AngelList hay Echo đã góp phần dân chủ hóa hoạt động đầu tư startup, giúp nhiều nhà đầu tư cá nhân có thể tiếp cận các cơ hội trước đây vốn chỉ dành cho quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc các nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Những doanh nghiệp như SpaceX, Stripe, Canva, Databricks hay Revolut đều từng trải qua nhiều vòng gọi vốn tư nhân trước khi đạt giá trị hàng chục hoặc hàng trăm tỷ USD.
Phần lớn giá trị tăng trưởng của các doanh nghiệp này được tạo ra từ rất sớm, trước khi xuất hiện trên các thị trường đại chúng.
Điều đó cũng lý giải vì sao ngày càng nhiều nhà đầu tư trên thế giới xem early-stage investing là một phần quan trọng trong danh mục tài sản dài hạn của mình.
Đầu tư không chỉ là vốn
Điểm đặc biệt của đầu tư startup nằm ở chỗ giá trị đóng góp không chỉ đến từ tiền.
Một nhà đầu tư có thể mang đến:
- Kinh nghiệm vận hành doanh nghiệp
- Mạng lưới quan hệ và đối tác
- Khách hàng đầu tiên
- Cơ hội mở rộng thị trường
- Tư vấn chiến lược và phát triển sản phẩm
Nói cách khác, họ không chỉ là nhà đầu tư.
Họ còn là người dùng, đối tác, cố vấn và những người đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình tăng trưởng.
Đó cũng là lý do nhiều người gọi đây là mô hình Smart Capital – nơi vốn và tri thức cùng tạo ra giá trị.
Tại sao điều này quan trọng với Việt Nam?
Việt Nam hiện đang sở hữu một thế hệ nhà sáng lập, kỹ sư và doanh nhân trẻ đầy tham vọng.
Ngày càng nhiều startup đang được xây dựng trong các lĩnh vực như:
- Trí tuệ nhân tạo (AI)
- Fintech
- Climate Tech
- HealthTech
- SaaS
- Deep Tech
- Semiconductor
- Advanced Manufacturing
Đây đều là những lĩnh vực có tiềm năng tạo ra các doanh nghiệp dẫn đầu trong tương lai.
Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất của startup giai đoạn đầu vẫn là khả năng tiếp cận nguồn vốn phù hợp và cộng đồng hỗ trợ đủ mạnh để phát triển.
Nếu Việt Nam muốn xuất hiện nhiều doanh nghiệp công nghệ tỷ đô hơn trong thập kỷ tới, chúng ta cần nhiều hơn những nhà đầu tư thiên thần, những cộng đồng đầu tư chất lượng cao và những người sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp từ những ngày đầu tiên.
VNIOS Private Fundraising (Sắp ra mắt)
Để hỗ trợ xu hướng này, VNIOS đang phát triển Private Fundraising – một tính năng sắp ra mắt nhằm giúp các cộng đồng đầu tư có thể tổ chức và quản lý hoạt động đầu tư startup một cách minh bạch, hiệu quả và có cấu trúc hơn.
Thông qua mô hình Investment Group và Deal Vehicle (SPV), các nhóm nhà đầu tư có thể:
- Khám phá các cơ hội startup tiềm năng
- Tổ chức các vòng gọi vốn tư nhân
- Quản lý allocation và cam kết đầu tư
- Đơn giản hóa quy trình vận hành và pháp lý
- Theo dõi danh mục đầu tư dài hạn
- Đồng hành cùng startup từ giai đoạn đầu đến khi tăng trưởng
Private Fundraising không được xây dựng để thay thế các quỹ đầu tư truyền thống.
Mục tiêu của VNIOS là mở rộng hệ sinh thái, giúp nhiều cá nhân có năng lực, kinh nghiệm và nguồn lực hơn có thể tham gia vào hành trình xây dựng thế hệ doanh nghiệp công nghệ tiếp theo của Việt Nam.
Chặng đường phía trước
Trong kỷ nguyên vươn mình của Việt Nam, tăng trưởng sẽ ngày càng được tạo ra bởi tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh việc trở thành người sử dụng các sản phẩm mới, nhà đầu tư cá nhân giờ đây có cơ hội trở thành một phần của hành trình đó ngay từ những ngày đầu tiên.
Tương lai không chỉ thuộc về những người sử dụng công nghệ.
Tương lai cũng thuộc về những người góp phần xây dựng nên nó.
VNIOS tin rằng thế hệ doanh nghiệp công nghệ tiếp theo của Việt Nam sẽ không được tạo ra bởi một vài cá nhân hay tổ chức đơn lẻ.
Nó sẽ được tạo ra bởi cả một hệ sinh thái — nơi các nhà sáng lập, nhà đầu tư, chuyên gia và cộng đồng cùng chung tay xây dựng giá trị lâu dài cho đất nước.
Viết bởiĐội ngũ VNIOS





